Gramatyka języka Indonezyjskiego

Cześć, z tej strony Daria, jeśli jesteś na tej stronie to pewnie chciałbyś dowiedzieć się czegoś więcej o języku indonezyjskim – dobrze trafiłeś ta mini seria wprowadzi Cię w tajniki tego przepięknego języka. Artykuły na temat grmatyki, struktury historii i słownictwa Bahasa Indonesia będą się tu pojawiały cyklicznie więc odwiedzaj nas regularnie! Zapraszam do wspólnej nauki!

Zacznijmy od podstaw, takiego “kręgosłupa” języka czyli od gramatyki, chociaż nie jest to ulubiony dział studentów językoznawstwa 😀

Na szczęście, szyk zdania podstawowego w języku polskim i indonezyjskim jest taki sam: podmiot występuje przed orzeczeniem, a dopełnienie występuje na końcu:

Ania pije herbatękto czynność coAna minum teh

Taki szyk ma większość zdań twierdzących w obu językach, przy czym, język indonezyjski jest dużo przyjaźniejszy dla osób uczących się go (o tym, dlaczego tak jest tutaj) ponieważ czasowniki nie podlegają deklinacji (ich forma prawie zawsze jest taka sama):

ja jemsaya makan
Pan / Pani / Ty jeszAnda makan
on / ona / ono jedia makan
my / my+ wy jemykami / kita makan
wy jeciekalian makan
oni jedząmereka makan

Co z tym “kami” / “kita”?

Na pewno zastanawiacie się, dlaczego  w “my jemy” są podane dwa słowa: kami oraz kita.

Jest to jedna z niewielu zawiłości języka indonezyjskiego, mówiąc do kogoś “my” musimy zastanowić się czy mamy na myśli my jako więcej niż jedna osoba ale bez tej osoby do której mówimy czyli mówiąc do indonezyjczyka powiemy “my Polacy -kami, orang Polandia” a omawiając plany na wieczór z żoną powiemy “ kita akan makan sate” – zjemy sate.

Dlaczego w języku indonezyjskim nie używa się “jest” czyli kilka słów o podmiocie domyślnym

Osoby które już trochę “liznęły” języka indonezyjskiego zazwyczaj dziwią się dlaczego w tym języku nie ma czasownika “być”? Fachowo nazywamy takie orzeczenie orzeczeniem eliptycznym – gdzie łącznik “jest” – adalah – po prostu się opuszcza bo można się łatwo domyślić o kogo chodzi.

Ja jestem kobietąSaya wanita

Proszę dać znać – czy interesuje Państwa też post o różnicy między “ada” i “adalah” 🙂

Zaprzeczenie 

Struktura zaprzeczenia jest prawie taka sama: wstawiamy tidak lub bukan za podmiot (osobę):

tidak – jeśli zaprzeczamy czynności:

Ja jemSaya makan
Ja nie jemSaya tidak makan

i bukan, jeśli zaprzeczamy rzeczownikowi:

Jestem wegetarianinemSaya vegetarian
Nie jestem wegetarianinemSaya bukan vegetarian

Czas

Jeśli chodzi o wyrażenie, kiedy dana czynność została wykonana, też jest to dużo prostsze niż w języku polskim: przed czynność wstawiamy określenie czasu: telah/sudah (“już”), aby wyrazić czas przeszły, lub akan “będzie” by wyrazić czas przyszły. Zapewne zauważyliście, że w czasie teraźniejszym nie wstawiamy przed czasownik niczego. Nie zawsze tak jest, jeśli chcemy podkreślić, że robimy coś w tym momencie, wstawimy “sedang”.

Saya makan – nie ma określenia, więc zakładamy, że chodzi o czas teraźniejszy, lub o “ogólność” czynności – np. Saya makan daging – (ja) jem mięso – ogólnie jadam mięso (nie jestem wegetarianinem).

Jem mięsoSaya makan daging
Jem mięso terazSaya sedang makan daging
Będę jeść mięso (np. na obiad później)Saya akan makan daging
Ja już zjadłem mięsoSaya sudah / telah makan daging

o zawiłościach zaimków osobowych w indonezyjskim napiszę następnym razem.


Daria Zozula – indonezjanistka z zawodu i pasji: Tłumacz przysięgły polsko-indonezyjski oraz badacz i wykładowca języka indonezyjskiego na UAM w Poznaniu. Marzy by po pandemii odwiedzić Flores i Celebes. Więcej o Darii i o języku indonezyjskim tu: www.indonezyjski.pl

Facebook Comments